Theory of Change

Wat

Van goede bedoelingen naar verandering die ertoe doet

Als organisatie weet je wat je doet.

Je kunt je projecten, diensten, activiteiten en doelstellingen haarfijn opsommen.

De moeilijkere vraag is: Welke verandering willen we eigenlijk teweegbrengen?

En: Waarom denken we dat wat we vandaag doen, daadwerkelijk tot die verandering zal leiden?

Een Theory of Change maakt die redenering zichtbaar. Niet als een fancy schema voor het jaarverslag, maar als een gedeelde veranderlogica waarmee je keuzes kunt maken, aannames kunt onderzoeken en onderweg kunt leren.

In 6 begeleide sessies bouwen we samen aan die Theory of Change.

voor wie

Deze begeleiding is voor organisaties, projecten, netwerken, partnerships en teams die hun strategie scherper willen krijgen om maatschappelijke impact terealiseren.

Voor organisaties in zorg, welzijn, social profit, onderwijs, overheid, coöperaties en missiegedreven ondernemingen. Maar evengoed voor KMO's die maatschappelijke meerwaarde niet als randactiviteit zien, maar als onderdeel van hun bestaansreden.

Deze begeleiding is een juiste investering als je voelt dat:

• er veel goede activiteiten zijn, maar de samenhang ontbreekt;
• missie en dagelijkse praktijk uit elkaar beginnen te lopen;
• verschillende stakeholders een ander beeld hebben van wat succes betekent;
• impact vooral wordt gemeten aan wat je doet, en minder aan wat er werkelijk verandert;
• een programma of organisatie voor belangrijke strategische keuzes staat;
• de omgeving verandert en oude aannames niet langer vanzelfsprekend kloppen;
• je met verschillende partners aan één maatschappelijke uitdaging werkt;
• je eindelijk helder wilt krijgen wat je beter wel én niet meer doet.

Een Theory of Change is geen dingetje van de stafdienst.

We hebben de stem nodig van de mensen die het werk doen, de mensen die beslissingen nemen en waar mogelijk ook de mensen voor wie je het doet.

Impact begint wanneer mensen zichzelf herkennen in de verandering die ze samen proberen mogelijk te maken.

programma

Zes sessies. Eén veranderverhaal.

We werken in zes opeenvolgende sessies. Elke sessie bouwt verder op de vorige.

Het resultaat is niet alleen een Theory of Change op papier, maar een gedeeld begrip van waarvoor je bestaat, welke verandering je wilt realiseren en welke verantwoordelijkheid iedereen daarin opneemt.

Sessie 1 — De werkelijkheid onderzoeken

We beginnen met het vraagstuk te onderzoeken:

Wat zien we gebeuren? Wie wordt erdoor geraakt? Welke patronen keren telkens terug? Welke maatschappelijke, organisatorische en relationele krachten spelen mee?

We maken onderscheid tussen symptomen en onderliggende dynamieken.

Want wie het probleem verkeerd begrijpt, kan bijzonder efficiënt de verkeerde oplossing uitvoeren.

Resultaat: een gedeelde en systemische probleemdefinitie.

Sessie 2 — De gewenste verandering

Stel dat onze inspanningen werkelijk verschil maken.

Wat is er dan anders?

Niet in KPI's uitgedrukt: 

• Niet: hoeveel opleidingen hebben we georganiseerd?
• Niet: hoeveel mensen hebben we bereikt?
• Maar: wat verandert er bij mensen, organisaties, systemen en samenleving?

We formuleren de gewenste impact en brengen de belangrijkste outcomes in beeld.

Resultaat: een helder en gedeeld beeld van de verandering die we willen realiseren.

Sessie 3 — Het IMPACT-pad

Nu werken we achterwaarts.

Wat moet veranderen om onze uiteindelijke impact mogelijk te maken? Welke tussenstappen zijn noodzakelijk? Welke actoren moeten meebewegen? Welke voorwaarden moeten aanwezig zijn?

Zo ontstaat een eerste impact pathway: een samenhangend veranderpad van vandaag naar de gewenste toekomst.

Dit is geen rechte snelweg, maar eerder een oriëntatietafel in een landschap waarin verschillende wegen mogelijk zijn.

Resultaat: een eerste gedragen veranderlogica met korte-, middellange- en langetermijnoutcomes.

Sessie 4 — Aannames, krachten en blinde vlekken

Onder iedere strategie liggen aannames.

Als wij dit doen, dan verwachten we dat zij dat doen.

Precies daar wordt een Theory of Change interessant.

Welke aannames zijn onderbouwd? Welke nemen we al jaren voor waarheid aan? Waar zijn we afhankelijk van anderen? Welke belangen, machtsverhoudingen, geschiedenis of patronen kunnen verandering ondersteunen of blokkeren?

We zoeken bewust naar wat we nog niet zien.

Resultaat: expliciete kritische aannames, beïnvloedende factoren en voorwaarden voor verandering.

Sessie 5 — Van impact naar strategie

Pas nu kijken we grondig naar activiteiten.

Wat moeten we nu beginnen doen om deze outcomes waarschijnlijker te maken?

Welke bestaande activiteiten dragen aantoonbaar bij? Wat ontbreekt? Waar investeren we veel energie zonder duidelijke bijdrage aan de gewenste verandering?

En misschien de lastigste strategische vraag: Waarmee moeten we stoppen?

We verbinden impact, outcomes, outputs en activiteiten tot één impact pathway voor hoe de organisatie werkelijk invloed kan uitoefenen.

Resultaat: een scherpe Theory of Change die richting geeft aan strategische keuzes, prioriteiten en middelen.

Sessie 6 — Meten, leren en bijsturen

Een Theory of Change is geen eindproduct.

Het is een hypothese over verandering.

En hypotheses moet je toetsen.

Daarom bepalen we welke signalen en indicatoren ons vertellen of de gewenste verandering daadwerkelijk plaatsvindt. Niet om zoveel mogelijk te meten, maar om beter te kunnen kijken.

Wat willen we weten? Welke signalen vertellen ons dat we vooruitgaan? Waar moeten we alert voor zijn? Wanneer moeten we onze aannames herzien?

Zo wordt de Theory of Change onderdeel van een lerende organisatie.

Resultaat

Wat ligt er na zes sessies op tafel?

Een visueel uitgewerkte Theory of Change, met een heldere probleemdefinitie, gewenste impact, outcomes, impactpaden, kritische aannames, activiteiten en indicatoren.

Maar het belangrijkste resultaat staat niet op papier.

Het zit bij de mensen rond de tafel: 

• Een gemeenschappelijke taal. 
• Scherpere keuzes. 
• Meer zicht op onderlinge afhankelijkheden. 
• En een gedeeld besef van de eigen plek en verantwoordelijkheid in het geheel.

De Theory of Change is het zichtbare resultaat.

Het gezamenlijke denkproces is de echte interventie.

Resultaat: een bruikbaar kader voor monitoring, reflectie, leren en strategisch bijsturen.

Locatie

De zes sessies kunnen plaatsvinden in jouw organisatie of op een externe locatie.

Voor dit soort werk is ruimte belangrijk. Letterlijk én figuurlijk.

Daarom willen we werken in een ruimte waar deelnemers kunnen bewegen, materiaal kunnen ophangen, perspectieven naast elkaar kunnen leggen en samen aan één groot veranderbeeld kunnen bouwen.

Powerpoint is hoogstens een ondersteuning in de achtergrond tijdens zes werksessies waarin denken, dialoog, visualiseren, onderzoeken en beslissen elkaar afwisselen.

Voor organisaties met deelnemers op verschillende locaties kan een deel van het traject hybride of online worden georganiseerd. Voor de cruciale gezamenlijke werksessies heeft fysiek samenkomen de voorkeur.

Prijs en inschrijving

Bij de prijszetting brengen we verschillende variabelen in rekening:

• Wat is de interne (project)managementcapaciteit binnen de organisatie
• Hoe complex is de gewenste change - hoeveel onderzoekswerk vraagt deze change van de externe begeleiding?
• Hoe vertrouwd is de organisatie met impactdenken

We stellen altijd een redelijke prijs voor, binnen een vork van 400 tot 700 euro/sessie